DE 8 BELANGRIJKSTE SYMPTOMEN VAN PAS

De acht belangrijkste symptomen van PAS
1. minachtingscampagne tegen de niet-verzorgende ouder 2. zwakke of onzinnige redenen daarvoor 3. geen ambivalente gevoelens (de ene ouder is louter goed, de andere louter slecht) 4. een nageprate 'geheel eigen' mening 5. reflexmatige steun aan de zorgouder in het ouderconflict 6. afwezigheid van schuldgevoelens 7. letterlijk citeren van onbegrepen woorden, een afgeleide is beschuldiging van seksueel misbruik 8. uitbreiding van de vijandschap tot de familie van de gehate ouder
1 . De campagne om de andere ouder te denigreren
		De andere ouder noemen we de slachtofferouder, de vervreemde ouder. Doorgaans is de programmerende ouder geen misbruikende ouder. Als dat wel het geval is, dan is het PAS niet de juiste diagnose. Het betreft alleen die gevallen waarin de ouder een best goede ouder was, een liefhebbende en toegewijde ouder om vervolgens zich te realiseren dat hij het doel is van een haatcampagne. Het kan 5% van de tijd beslaan in de aanwezigheid van de programmerende ouder en heel intensief zijn, maar als de programmerende ouder er niet is, verlegt het kind zijn aandacht naar de andere ouder en zal opmerkingen maken om te laten zien aan de programmerende ouder dat ze geprogrammeerd zijn om deze dingen te zeggen. De kinderen zullen in het gezicht spugen van de slachtofferouder, ze zullen verschrikkelijke benamingen gebruiken voor de slachtofferouder. De programmerende ouder zal slechts toekijken en als deze gevraagd wordt om commentaar, zal deze het gedrag rechtvaardigen door te wijzen op de behoefte van het kind zich te uiten, zonder het kind te corrigeren, omdat het geen correct gedrag is of omdat je zo niet tegen je vader spreekt. Er worden geen disciplinaire maatregelen opgelegd, waardoor het kind wordt aangemoedigd op deze manier door te gaan.
2 . De absurde rationaliseringen voor het gedrag
	Sommige van deze aspecten in het programmerende proces zijn absurd.  Vraag: 'Waarom wil je je vader nog meer niet zien?' Antwoord: 'Hij liet altijd boeren'. Vraag: 'Is dat een reden?' Antwoord: 'Ja dat is een goede reden.' Vraag: 'En verder?' Antwoord: 'Hij sloeg mijn moeder.' Vraag: Heb je wel eens gezien dat hij je moeder sloeg? Antwoord: 'Nee, maar mijn moeder zei dat hij dat altijd deed'. Vraag: 'Heb je het dan ooit gehoord? Antwoord: 'Nee'. Vraag: 'Maar hoe weet je dan dat het is gebeurd?' Je vader zegt dat hij dat nooit heeft gedaan. Hij zegt dat je moeder liegt en dat hij je moeder nog nooit heeft geslagen. Antwoord: 'Mijn vader liegt. Mijn moeder liegt nooit, dus mijn vader liegt. Vraag: 'Geef me een ander voorbeeld dat je vader wel eens liegt.' Antwoord: 'Dat kan ik nu niet. Ik vertel het de volgende keer wel.' De verklaringen zijn dus niet reëel.  Antwoord: 'Het was thuis nooit leuk, ik haatte ieder minuut. Vraag: 'Ik heb hier anders een foto van jou en je zusje, je vader en moeder in Disneyworld, met Donald Duck en Mickey Mouse, met een grote lach op je gezicht. Het lijkt toch dat je het erg naar je zin hebt.' Antwoord: 'Ik haatte ieder minuut ervan'. Vraag: 'Waarom lach je dan?'Ik moest lachen. Antwoord: 'Hij zei dat ik moest lachen, omdat hij me anders zou slaan. Als ik geen 'cheese' zou zeggen om te doen alsof ik lachte, dan zou hij me slaan.'  Je hebt dan van deze absurde rechtvaardigingen voor de campagne. Het mag lachwekkend zijn maar het is onderdeel van de campagne van het kind!!
3 . Het gebrek aan ambivalentie
	Alle menselijke relaties kennen gemengde gevoelens. Dus je zegt tegen een kind: 'Schrijf op de dingen die je leuk vindt aan je moeder, dingen die je niet leuk vindt aan je moeder, dingen die je leuk vindt aan je vader en dingen die je niet leuk vindt aan je vader.' Wat je ziet is dat aan de programmerende ouder alles leuk is, niets negatiefs. Het tegenovergestelde zie je bij de slachtofferouder, daar alleen negatieve dingen.  Antwoord: 'Ik haat mijn vader. Ik kan hem niet uitstaan.' Vraag: 'Kun je niet iets positiefs zeggen?' Antwoord: 'Nee, er is niks goed.' Vraag: 'In zijn hele leven heeft hij niks goed gedaan? Antwoord: 'Nee.' Vraag: 'En als je de slechte dingen moet opnoemen wat heeft hij dan gedaan?' Antwoord: 'Ik moest van hem de televisie uitdoen en gaan slapen. Ik mocht geen televisie kijken totdat mijn huiswerk af was. Hij zei dat ik niet buiten mocht spelen met mijn vrienden'.
4 . De schijnbare onafhankelijkheid van het fenomeen
	Het kind stelt dat al de ideeën van hem of haarzelf zijn en dat het niks te maken heeft met de invloed van de programmerende ouder. De programmerende ouder wil dat het kind dat zegt, omdat de programmerende ouder vaak door de vader of anderen ervan wordt beschuldigd programmerende ouder te zijn. Daarom zegt het kind dat het allemaal zijn eigen idee was en dat zij er niets mee te maken had. De programmerende ouder zal dan vooral laten benadrukken dat het de opvatting van het kind zelf is en van niemand anders.  Heel herkenbaar is bijvoorbeeld het volgende: 'Nou vertel me, als je tegen me zegt dat je je vader niet wil zien, dan hoef je hem ook niet te zien. Ik respecteer je recht je vader niet te zien. Als ik een advocaat moet inschakelen om ervoor te zorgen dat je je vader niet hoeft te zien, dan zal ik dat doen. Als ik naar het hooggerechtshof moet om ervoor te zorgen dat je je vader niet zien, zal ik dat doen want ik respecteer jouw recht om je vader niet te zien. Nu dan, wil je je vader zien?  Nee, nee. Zie je, hij wil zijn vader niet zien!'  En dan zal het kind zeggen dat het zijn vader niet wil zien. Je ziet het programmeren. Er is ook de boodschap dat hij zo gevaarlijk is dat er een advocaat nodig is en dat de moeder tot het hooggerechtshof moet gaan.  Je ziet het programmeren en je ziet dat het kind zo geprogrammeerd wordt dat het doet alsof het zijn eigen opvattingen zijn.
5 . De reflex van steun aan de programmerende ouder in het ouderlijk conflict
	Hoe sterk het bewijs ook is dat de slachtofferouder gelijk heeft en dat de programmerende ouder de schuld lijkt te krijgen, het kind zal daarop reageren door automatisch de kant van de programmerende ouder te kiezen.  Dus de moeder zegt: hij geeft ons geen geld, hij stuurt ons geen geld, hoe moeten we nu eten, we zullen verhongeren, misschien moeten we het huis wel uit, we kunnen geen kleren kopen. Ze creëert het beeld van kinderen die naakt over straat moeten midden in de winter. En dat allemaal omdat de vader het geld niet geeft. En de vader zegt, dat is een leugen, ik heb hier de cheques, daarop staat haar handtekening. Ze heeft het geld dus wel. Het kind zal zeggen dat de cheques vals zijn en zijn vader beschuldigen. Er is geen enkele manier om het kind ervan te overtuigen dat de programmerende ouder liegt. Er is dus altijd steun van het kind!
6 . Het ontbreken van schuld
	Het kind dat in het gezicht van de slachtofferouder spuugt, die de wildste aantijgingen doet, zonder schuld, zonder enig gevoel van schaamte, zonder enig gevoel van sympathie of empathie voor de slachtofferouder.  Enkele vagen aan een PAS kind: 'Je meent dus dat je je vader nooit meer wil zien, in nog geen duizend jaar? Antwoord: 'Ja dat klopt.' Vraag: 'En je zegt dat hij moet betalen voor al je kosten van privé-school enzovoort, hoe ver weg ook?' Antwoord: 'Ja dat klopt.' Volgende vraag aan het kind: 'Vind je dat wel terecht? Dat je je vader nooit meer ziet en dat hij alleen maar geld hoeft neer te leggen? Antwoord: 'Ja dat is terecht.' Vraag: 'Schaam je je daar niet een beetje voor? Antwoord: 'Nee, ik ben niet schuldig, ik hoef me niet te schamen, vanwege al de dingen die hij deed.' Vraag: 'Wat deed hij dan?' Antwoord: 'Hij was gemeen. Hij was altijd erg gemeen tegen me. Ik moest van hem naar Disneyworld, ik moest naar films die ik niet wilde zien, hij had van die videofilms.'  Om dit soort belachelijke redenen gaat het. Maar er is geen schuldgevoel, omdat de programmerende ouder dat niet leert. Deze leert het kind geen goede manieren, geen respectvol gedrag, straft niet als het kind niet respectvol is en voorziet niet in een goede omgeving waarin respect kan worden bijgebracht. Deze ouder vraagt dus niet om excuus aan te bieden, zal het kind niet aanspreken op onrespectvol gedrag, zo praat je niet tegen je vader. Het kind wordt zo geen goed gedrag, geen goede normen en waarden bijgebracht in relatie tot de slachtofferouder.
7 . Het lenen van scenario's
	Het kind incorporeert in het proces woorden en zinnen die niet passen bij een kind van die leeftijd. Een voorbeeld:  'Laat me even met de kinderen praten' Antwoord: 'Ze zijn net uit school, ze kleden zich nu om en ze hebben het te druk om met je te praten, ze gaan zo buiten spelen.'  Als de vader dan later terugbelt:  'ze hebben geen tijd om met je te praten, we zijn net aan het eten, we zijn aan het dessert, je moet ons niet meer lastig vallen. Ze kijken nu televisie, ze gaan nu naar bed. Je moet ons niet zo lastig vallen.'  Vraag aan het kind: 'Waarom wil je je vader niet zien? Hij valt ons lastig. Dat is een moeilijk woord voor iemand van jouw leeftijd? Wat betekent dat eigenlijk? Vraag het maar aan mijn moeder. Zij weet het wel.'  Je ziet waar het vandaan komt!! Beschuldiging van seksueel misbruik is meestal een afgeleide, doorgaans in 10 tot 15% van de gevallen. De kinderbescherming wordt dan ingeschakeld en met één telefoontje kan het leven van de vader verwoest zijn.  Een 4 jaar oud meisje:  Vraag: 'Waarom wil je je vader niet zien? Ze antwoord: 'Hij penetreerde me.' Dat is een groot woord voor een 4-jarig meisje. Vraag: 'weet ik niet, vraag maar aan mijn moeder, zij zei dat hij me penetreerde.' U ziet de incorporatie van termen die normaliter niet in de vocabulaire van zulk jonge kinderen zit.
8 . De verspreiding van de strekking van het programmeren naar familie van de slachtofferouder
	De grootouders, ooms en tantes hadden voorheen een goede relatie met het kind. Nu wil het kind ineens niet meer met de grootouders of ooms en tantes praten. Als oma belt, zegt het kind: 'Ik haat je oma' en hangt meteen op. De oma meldt dit meteen aan opa en andere familieleden, vervolgens worden verjaardagskaartjes en cadeaus, kerstkaarten etc. retour gezonden. Hierdoor ontstaat er binnen deze groep een enorm verdriet en pijn over het verlies van dit kind, maar de programmerende ouder voelt geen enkele verlies!!." Bron:toespraak professor R.A. Gardner – Breda 1999

Uit het leven gegrepen: 'U heeft mij in de steek gelaten.'